رزین سختی گیر (Softener Resin) مادهای شیمیایی در تصفیه آب است که با فرآیند تبادل یونی، یونهای کلسیم و منیزیم را از آب حذف میکند و سختی آن را کاهش میدهد. این رزین با جذب یونهای سختی، از تشکیل رسوب در تجهیزات سرمایشی، گرمایشی و صنعتی جلوگیری کرده و کیفیت آب را بهبود میبخشد. عملکرد آن مشابه آهنربا بوده و با ورود آب نمک، یونهای سختی جایگزین سدیم میشوند. استفاده از این ماده باعث افزایش طول عمر و کارایی دستگاهها میگردد.
رزین سختی گیر
رزین سختیگیر، مادهای شیمیایی است که برای حذف یونهای سختی آب به کار میرود و به دو نوع طبیعی و صنعتی تقسیم میشود. نوع صنعتی آن از پلیمرهای تخصصی ساخته شده و قابلیت تنظیم برای کاربردهای مختلف را دارد. این رزینها معمولاً به سه دسته آنیونی، کاتیونی و ترکیبی تقسیم میشوند که هر کدام برای حذف نوع خاصی از یونها طراحی شدهاند. در تصفیه آب خانگی، این رزینها آب را نرم میکنند و در صنایع، برای بهبود کیفیت آب فرایندی و جلوگیری از رسوبگذاری در تجهیزات حرارتی و صنعتی کاربرد دارند. همچنین در فرایندهای تصفیه قند، شکر و لجنگیری نیز استفاده میشوند. عمر مفید این مواد در شرایط استاندارد تا ده سال میرسد.

قیمت رزین سختی گیر
قیمت روز رزین سختیگیر به عوامل مهمی همچون نوع رزین (کاتیونی، آنیونی یا میکسبد)، کیفیت رزین، برندتولیدکننده، حجم خرید و نوسانات بازار بستگی دارد. رزینهای باکیفیت و برندهای معروف جهانی قیمت بالاتری به نسبت دیگر برندها دارند. قیمت همچنین تحت تأثیر هزینههای حمل و نقل، تعرفههای گمرکی و شرایط اقتصادی قرار میگیرد. خرید عمده معمولاً باعث کاهش قیمت واحد میشود و برای پروژههای بزرگ مقرونبهصرفهتر است. درنهایت، انتخاب رزین مناسب باید براساس نیازهای سیستم و بودجه انجام شود تا تعادل بین کیفیت و هزینه برقرار گردد. قیمت رزین سختیگیر مدل C100 با قیمت پایه ۱۵۵,۰۰۰ تومان عرضه میشود و این عدد در مدلهایی مانند پرولایت A400 تا حدود ۴۱۵,۰۰۰ تومان متغیر است.
لیست قیمت انواع رزین سختیگیر
| | قیمت به ازای هر لیتر/ تومان |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
انواع رزین سختیگیر
1- رزین کاتیونی (Cation Exchange Resins)
2- رزینهای آنیونی (Anion Exchange Resins)
3- رزینهای میکس بد پرولایت (Mixed Bed Resins)

رزین سختیگیر کاتیونی
رزین سختیگیر نوع کاتیونی نیز برای حذف یونهای مثبت مانند کلسیم (Ca²⁺) و منیزیم (Mg²⁺) که عامل اصلی سختی آب هستند، مورد استفاده قرار میگیرند و خود به دو دسته تقسیم میشوند:
رزین کاتیونی ضعیف (Weak Acid Cation–WAC): بیشتر درشرایط خاص، مانند آبهایی با PH پایین، و توانایی حذف کاتیونهای خاصی را دارند. کاربرد اصلی آنها در حذف سختی موقت آب و برخی فرآیندهای صنعتی است.
رزین کاتیونی قوی (Strong Acid Cation–SAC): با تبادل یونهای کلسیم و منیزیم با یونهای سدیم، سختی آب را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهند. از این نوع رزین در سیستمهای سختیگیر خانگی و صنعتی استفاده میشود.
جدول مشخصات رزین کاتیونی ضعیف
| | | | |
| | | | |
| | | درشت متخلخل پلی اکریلیک H+ | |
جدول مشخصات رزین کاتیونی پایه قوی
دانلود دیتاشیت Prolite C100 Resin

مشخصات فنی رزین پرولایت C100
دانلود دیتاشیت Prolite C100E Resin

مشخصات فنی رزین پرولایت C100E
رزین سختی گیر آنیونی
رزینهای آنیونی برای تبادل یونهای منفی (آنیونها) طراحی شدهاند و برای حذف یونهای منفی مانند کلرید (Cl⁻)، سولفات (SO₄²⁻) و نیترات (NO₃⁻) کاربرد دارند. این رزینها معمولاً در تصفیه آب برای حذف مواد آلاینده استفاده میشوند.
رزین آنیونی ضعیف (Weak Base Anion – WBA): رزین آنیونی برای حذف اسیدهای معدنی از آب استفاده میشوند و کارایی آنها به PH آب وابسته است.
رزین آنیونی قوی (Strong Base Anion–SBA): نوع آنیونی قادر به حذف طیف گستردهای از آلاینده بوده و در سیستم تولید آب خالص و صنایع غذایی کاربرد دارد.
جدول مشخصات کلی رزینهای آنیونی
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| کلرید (Cl-) یا هیدروکسید (OH-) |
| آمونیوم کواترنر یا آمینهای سوم |
رزین میکس بد
رزینهای میکس بد ترکیبی از رزینهای کاتیونی و آنیونی هستند که میتوانند همزمان تبادل یونی برای هر دو نوع یون مثبت و منفی را انجام دهند. این رزینها در تصفیه آبهایی که نیاز به کیفیت بسیار بالا دارند، مانند صنایع دارویی، الکترونیک و نیروگاهها مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب نوع رزین سختیگیر به فاکتورهایی مانند ترکیب شیمیایی آب، میزان سختی و نیازهای صنعتی بستگی دارد. بهکارگیری رزین مناسب میتواند تأثیر چشمگیری بر بهبود عملکرد سیستمهای تصفیه آب داشته باشد.
جدول مشخصات رزین میکسبد
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| بزرگ برای تبادل یونی موثر |
| |
| بهینه شده برای کاربردهای تصفیه آب |
| رزین تبادل کاتیونی + رزین تبادل آنیونی |
عملکرد رزین سختی گیر
رزین سختیگیر (یا زئولیت) مادهای است که از طریق فرآیند تبادل یونی، یونهای سخت موجود در آب مانند کلسیم (Ca²⁺) و منیزیم (Mg²⁺) را جذب کرده و آنها را با یونهای سدیم (Na⁺) جایگزین میکند. این فرآیند باعث حذف سختی آب و جلوگیری از تشکیل رسوب در تجهیزات حساس صنعتی میشود. رزین کاتیونی معمولاً در داخل مخازن فلزی یا مخازن فایبرگلاس تقویتشده با پلاستیک (FRP) نصب میشود.
با عبور آب سخت از بستر رزین، یونهای سخت روی سطح متخلخل رزین تثبیت شده و همزمان یونهای سدیم به آب آزاد میشوند. پس از مدتی، رزین اشباع شده و توانایی جذب یونهای جدید را از دست میدهد. در این شرایط، سیستم وارد مرحله احیا میشود. احیا با استفاده از محلول آبنمک انجام شده و یونهای سدیم موجود در نمک جایگزین یونهای سخت جذبشده میشوند. سپس با شستوشوی رزین، چرخه تبادل یونی دوباره آغاز میگردد.
برای عملکرد پایدار و طول عمر بالای رزین، استفاده از نمک سختیگیر با خلوص بالا ضروری است. همچنین تنظیم مناسب دورههای احیا بر اساس حجم مصرف و میزان سختی آب، در حفظ کیفیت آب نرم خروجی نقش کلیدی دارد.
نکته مهم اینکه برای جلوگیری از ورود ذرات معلق، گلولای یا ذرات معلق به بستر رزین، استفاده از سیلیس فیلتر شنی در مرحله پیشتصفیه توصیه میشود. فیلتر شنی با حذف کدورت و ذرات درشت، از گرفتگی رزین جلوگیری کرده و راندمان تبادل یونی را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.

نشانههای نیاز به تعویض رزین
کاهش ظرفیت تبادل یونی با وجود انجام احیای منظم
کاهش بازدهی سیستم و باقی ماندن سختی در آب تصفیهشده
افزایش اختلاف فشار در بستر رزین به دلیل گرفتگی یا تراکم ذرات خارجی
تغییر رنگ رزین یا مشاهده لایههای رسوب، لجن، آهن و ذرات آلی در بستر
افزایش قابلتوجه مصرف نمک در واحد احیا بدون تأثیر محسوس در کاهش سختی آب
زمان تعویض رزین سختی گیر
رزینهای تبادل یونی در دستگاههای سختیگیر با گذشت زمان و در اثر جذب مداوم یونهای سخت (Ca²⁺، Mg²⁺) دچار افت ظرفیت میشوند. زمانیکه فرآیند احیای منظم دیگر قادر به بازیابی عملکرد رزین نباشد، تعویض آن الزامی است. برای ارزیابی وضعیت رزین، لازم است کیفیت آب خروجی بهصورت دورهای بررسی شود. اگر سختی باقیمانده در آب افزایش پیدا کند یا ظرفیت رزین در جذب یونهای سخت کاهش یابد، ابتدا صحت عملیات احیا با محلول کلرید سدیم بررسی شود. در صورت تداوم افت عملکرد، اقدام به تعویض رزین ضروری است.
بهطور معمول، رزینهای کاتیونی قوی در شرایط استاندارد بین ۵ تا ۱۰ سال عمر مفید دارند، اما شرایط بهرهبرداری نادرست میتواند این عدد را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. برای حفظ عملکرد سیستم، پیشنهاد میشود برنامهی زمانبندیشدهای برای پایش سختی آب، احیا، بکواش و بررسی بصری رزین در نظر گرفته شود.

نکات مهم برای افزایش طول عمر رزین
انجام احیا با محلول کلرید سدیم ۱۰ درصد در فواصل مشخص، مانع از تجمع مواد زائد شده و موجب حفظ عملکرد مطلوب میشود.
نصب فیلتر شنی برای حذف ذرات معلق و آلایندهها، از آسیب به سیستم اصلی جلوگیری کرده و نیاز به تعمیرات را کاهش میدهد.
ذخیرهسازی مواد مصرفی در محیطی با دما و رطوبت کنترلشده، از افت کیفیت آنها جلوگیری کرده و ماندگاریشان را افزایش میدهد.
پایش پارامترهایی مانند TH و TDS از وارد آمدن فشار غیرضروری به سیستم جلوگیری کرده و در حفظ کارایی و طول عمر تجهیزات نقش مهمی ایفا میکند.
شستوشوی دورهای با روش صحیح، مانع از اشباع سیستم شده و عملکرد بهینه آن را حفظ میکند. در مقابل، عدم رعایت این نکته میتواند موجب افت بازدهی شود.
بهرهگیری از محصولات معتبر و تازهتولید، نظیر برندهایی مانند Purolite، Aqualite، Hydrolite، Petrolite و Canftech، به افزایش بهرهوری و کاهش هزینههای نگهداری کمک میکند.
احیای رزین سختیگیر
برای احیای رزین سختیگیر، ابتدا باید زمان مناسب احیا را براساس میزان اشباع رزین و کیفیت آب ورودی تعیین کنید. محلول احیا باید حاوی نمک با غلظت 8 تا 15 درصد باشد. پیش از تزریق محلول احیا، شستشوی معکوس با آب تمیز ضروری است تا ذرات معلق و آلودگیها از مخزن خارج شوند. پس از تزریق محلول نمک، رزین باید به مدت 30 تا 60 دقیقه در تماس با محلول باقی بماند تا تبادل یونی بهطور کامل انجام شود. پس از احیا، شستشوی نهایی با آب تمیز انجام میشود تا باقیمانده نمک سختی گیر از مخزن خارج شود و سیستم آماده استفاده مجدد باشد. در نهایت، عملکرد دستگاه باید بررسی شده و تنظیمات لازم برای بهبود کارایی انجام شود. رعایت این مراحل باعث بهبود کارایی رزین و افزایش عمر سیستم سختیگیر میشود.
نحوه تعویض رزین سختی گیر
خاموش کردن سیستم و قطع آب: دستگاه را خاموش کرده و جریان آب را ببندید.
باز کردن مخزن رزین: پس از قطع آب، درب مخزن را باز کرده و از ورود آلودگی داخل مخزن جلوگیری کنید.
تخلیه رزین قدیمی: رزینهای اشباعشده را با دقت تخلیه کنید تا از نفوذ باقیماندهها به دستگاه جلوگیری شود.
شستشوی مخزن: دیوارههای داخلی مخزن را با آب تمیز ولرم کامل شستشو دهید تا رسوبات و آلودگیها پاک شوند.
بارگذاری رزین جدید: رزین نو را با دقت و بهصورت یکنواخت با استفاده از قیف در مخزن بریزید تا عملکرد سیستم بهینه شود.
راهاندازی مجدد: پس از بستن درب مخزن، شیر سختی گیر را متصل کرده و سیستم را راهاندازی کنید. اطمینان حاصل کنید که دستگاه بهدرستی کار میکند.
بررسی عملکرد دستگاه: پس از تعویض رزین، با استفاده از کیت سختی سنج، سختی آب خروجی را بررسی کرده و در صورت نیاز، تنظیمات دستگاه را اصلاح کنید.
نکته مهم: در سختیگیرهای فایبرگلاس بهدلیل طراحی خاص نازلها، نیازی به استفاده از بستر سیلیس وجود ندارد. اما در سختیگیرهای فلزی، برای جلوگیری از عبور رزین به درون شیار نازلها و اطمینان از عملکرد صحیح زهکشی، ایجاد یک لایه سیلیس در کف مخزن ضروری است. این لایه سیلیس از خروج ذرات رزین جلوگیری کرده و از آسیب به نازلها و کاهش راندمان سیستم ممانعت میکند.
نکات مهم در تعویض رزین سختی گیر
برای عملکرد بهتر و طول عمر بیشتر سیستم، از رزینهای معتبر مانند پرولایت (Purolite) استفاده کنید.
قبل از افزودن رزین جدید، مخزن را بهطور کامل تمیز کنید تا هیچگونه رسوب یا آلودگی در انتهای مخزن باقی نماند.
مطمئن شوید که آب پخشکن آسیب ندیده و در مکان مناسب خود قرار گرفته باشد تا توزیع یکنواخت آب در سیستم حفظ شود.
پس از تعویض رزین، انجام بکواش ضروری است تا رزین جدید برای عملکرد بهینه آماده شود. این کار باعث پاکسازی اولیه و بهبود کیفیت تصفیه آب میشود.

محاسبه حجم رزین سختیگیر
جهت تعیین حجم رزین موردنیاز برای دستگاه سختیگیر، میبایست فاکتورهایی مهمی مانند دبی آب ورودی، میزان سختی اولیه و مقدار سختی مجاز در آب خروجی را در نظر گرفت.
فرمول محاسبه حجم رزین سختی گیر

V = حجم رزین (لیتر)
Q = دبی آب (مترمکعب بر ساعت)
H = سختی آب ورودی (ppm یا mg/L)
T = زمان کارکرد دستگاه بین دو احیا (ساعت)
C = ظرفیت تبادل یونی رزین (گرم کربنات کلسیم بر لیتر)
مثال محاسبه
اگر دبی 5 مترمکعب درساعت و سختی 300 PPM و دوره احیا 8 ساعت باشد و رزین مورداستفاده دارای ظرفیت تبادل 50 گرم برلیتر باشد، حجم رزین موردنیاز بهصورت زیر محاسبه و باید حتماً مقدار دقیق ظرفیت تبادل یونی رزین را از تولیدکننده بررسی کرد و در صورت نیاز به دقت بیشتر، عوامل جانبی مانند دمای آب و کیفیت نمک احیا نیز در نظر گرفته شوند.
فرمول میزان رزین سختی گیر

محاسبه میزان سختی آب
سختی آب، معیاری از میزان یونهای کلسیم (Ca²⁺) و منیزیم (Mg²⁺) موجود در آب است و معمولاً برحسب میلیگرم بر لیتر (Mg/L) یا قسمت در میلیون (PPM) بیان میشود. همچنین میتوان آن را به درجه سختی آلمانی (°dH) یا فرانسوی (°fH) تبدیل کرد.
فرمول محاسبه سختی کل (Total Hardness)

TH = سختی برحسب Mg/L یا PPM
Ca²⁺ = غلظت یون کلسیم (Mg/L)
Mg²⁺ = غلظت یون منیزیم (Mg/L)
ضرایب 2.5 و 4.1 برای تبدیل غلظت یونها به سختی معادل کربنات کلسیم است.
مثال محاسبه
اگر در یک نمونه آب، مقدار یون کلسیم 100 Mg/L و مقدار یون منیزیم 30 Mg/L باشد، سختی کل بهصورت زیر محاسبه میشود:
TH= (100×2.5)+(30×4.1)=250+123=373 PPM
سختی آب با TH
در فرآیند تصفیه آب، علاوه بر درجه سختی آب، فاکتور دیگری به نام (TDS) نیز باید مورد توجه قرار گیرد. این دو مفهوم اغلب به اشتباه یکسان فرض میشوند، در حالی که تفاوتهای اساسی دارند.
برای کاهش سختی آب از تجهیزاتی مانند سختیگیرهای رزینی استفاده میشود.
سختی آب، به میزان ترکیبات کربناتی و غیرکربناتی کلسیم (Ca) و منیزیم (Mg) موجود در آب اشاره دارد.
سختی آب معمولاً به دو دسته سختی موقت (مرتبط با کربناتها) و سختی دائم (مرتبط با سولفاتها و کلریدها) تقسیم میشود.
کل مواد جامد محلول با TDS
(TDS) Total Dissolved Solids یا کل مواد جامد محلول در آب است.
برای کاهش TDS از تجهیزاتی مانند اسمز معکوس (RO) استفاده میشود.
این فاکتور شامل تمامی یونها، نمکها، مواد معدنی و سایر جامدات محلول در آب میشود و واحد اندازهگیری آن میلیگرم در لیتر (PPM) است.
تفاوتهای کلیدی بین TH و TDS
(TH) تنها میزان کلسیم و منیزیم موجود در آب را نشان میدهد و بیشتر در تعیین سختی آب و نیاز به سختیگیرها اهمیت دارد. در مقابل (TDS) نشاندهنده کل مواد جامد محلول در آب است که شامل نمکها، فلزات و سایر ترکیبات معدنی میشود.
(TDS) بیشتر در کیفیت کلی آب و فرآیندهایی مانند تصفیه آب صنعتی یا پزشکی مورد توجه قرار میگیرد. درحالیکه (TH) تنها بر سختی آب تأثیر دارد، TDS میتواند میزان ناخالصیهای مختلف را مشخص کند. بنابراین، در فرآیند تصفیه آب، کنترل همزمان (TH و TDS) ضروری است تا آب با کیفیت و مناسب برای مصرف فراهم شود.
جدول تفاوت بین TH و TDS
| | |
| میزان کلسیم ومنیزیم ( ترکیبات کربناتی و غیرکربناتی ) | مجموع کلیه مواد جامد محلول مانند یونها و نمکها |
| میلیگرم در لیتر (mg/L) یا (ppm) | میلیگرم در لیتر (mg/L) یا (ppm) |
| یونهای کلسیم ( Ca ) و منیزیم ( Mg ) | یونها، نمکها، مواد معدنی و فلزات سنگین |
| از طریق سختی گیرهای رزینی | از طریق سیستمهای اسمز معکوس (RO) |
| بیشتر برای جلوگیری از رسوب گذاری و کنترل سختی | برای تصفیه کامل آب و حذف ناخالصیها |
رزین سختی گیر دیگ بخار
رزین سختیگیر دیگ بخار یکی از مؤثرترین روشها برای حذف یونهای سختیساز از آب، بهویژه یونهای کلسیم و منیزیم است. حضور این یونها در آب ورودی دیگ بخار موجب تشکیل رسوب در جدارههای داخلی، لولهها و مبدلهای حرارتی میشود. تجمع رسوب نهتنها موجب کاهش راندمان حرارتی سیستم میگردد، بلکه باعث افزایش مصرف سوخت، افت فشار و استهلاک زودهنگام تجهیزات میشود. استفاده از رزین کاتیونی قوی سدیمی در سختیگیر، با تبادل یونهای مضر با یونهای بیخطر سدیم، راهکاری مؤثر برای محافظت از دیگ بخار و افزایش طول عمر آن است.
علاوه بر دیگهای بخار، سختیگیرها در سیستمهای سرمایشی نیز نقش کلیدی دارند. بهعنوان نمونه، نصب سختیگیر در مسیر ورودی آب برج خنک کننده از تشکیل رسوب در نازلها، پکینگها و مسیرهای داخلی جلوگیری میکند. این موضوع به حفظ راندمان حرارتی سیستم، کاهش مصرف انرژی و جلوگیری از خرابی زودرس تجهیزات کمک شایانی مینماید. استفاده از رزین مناسب در این بخش نیز، موجب بهبود کیفیت آب در گردش و کاهش هزینههای نگهداری میشود.
رزین تصفیه آب
رزین سختیگیر آبمادهای پلیمری با ساختاری متخلخل و ژلمانند است که از ترکیب پلیاستایرن و دیوینیل بنزن ساخته میشود. این رزینها از فرآیند تبادل یونی برای حذف یونهای سختیزا مانند کلسیم (Ca²⁺)، منیزیم (Mg²⁺)، آهن و منگنز استفاده میکنند. با جایگزینی این یونها با یونهای سدیم (Na⁺) یا پتاسیم (K⁺)، آب نرم شده و از تشکیل رسوب در لولهها، مبدلهای حرارتی و تجهیزات گرمایشی جلوگیری میشود.
رزینهای سختیگیر در انواع مختلفی نظیر کاتیونی، آنیونی و میکسبد تولید میشوند که هرکدام بسته به نوع کاربرد در تصفیه آب خانگی، صنعتی یا آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرند. برندهای شناختهشدهای مانند پرولایت (Purolite)، آکوالایت (Aqualite)، هیدرولایت (Hydrolite)، پترولایت (Petrolite) و کنفتک (Canftech) محصولات باکیفیتی در این زمینه ارائه میدهند.

خرید رزین سختیگیر
انتخاب رزین سختیگیر مناسب، یکی از عوامل کلیدی در عملکرد بهینه سیستمهای تصفیه آب و جلوگیری از رسوبگذاری در تجهیزات است. رزینهای باکیفیت با حذف مؤثر یونهای سخت مانند کلسیم و منیزیم، از کاهش راندمان و افزایش هزینههای نگهداری جلوگیری میکنند. برای خرید موفق، باید نوع رزین (کاتیونی یا آنیونی)، ظرفیت تبادل یونی و سازگاری آن با سیستم مورد استفاده را در نظر گرفت. برندهای معتبر، دوام بیشتر و کارایی بالاتر را تضمین میکنند.
نکات مهم در خرید رزین
برای انتخاب رزین مناسب، باید ابتدا آنالیز آب ورودی بررسی شود. در سیستمهای صنعتی، رزینهای کاتیونی قوی معمولاً برای دیگهای بخار انتخاب میشوند. رزینهای با مقاومت بالا در برابر حرارت و مواد شیمیایی، عمر طولانیتری دارند و نیاز به احیای کمتری پیدا میکنند. ظرفیت تبادل یونی بالا، مصرف پایین نمک در احیا و سازگاری با سیستم، از مهمترین معیارها برای یک انتخاب هوشمندانه هستند. همیشه از منابع معتبر خرید کنید تا از اصالت و کیفیت محصول مطمئن باشید.
رزین سختیگیر رهاب سازه
رزینهای سختیگیر عرضهشده توسط گروه تولیدی صنعتی بازرگانی رهاب سازه از برندهای معتبر جهانی انتخاب میشوند و دارای ساختار مقاوم، ظرفیت تبادل یونی بالا و ماندگاری طولانی هستند. این مجموعه با ارائه انواع رزینهای کاتیونی و آنیونی، پاسخگوی نیاز پروژههای مختلف صنعتی، تاسیساتی و ساختمانی است. مشاوره فنی رایگان، تضمین اصالت کالا و تحویل سریع، مزیتهایی هستند که رهاب سازه در اختیار مشتریان خود قرار میدهد.